دشواری های ترجمه

Friday, April 28, 2017

دشواری های ترجمه

 خودشکوفایی = Self actualization

مطلبی که اینجا نوشتم در مورد ترجمه یکی از ویژگیهای افراد خودشکوفاست . بگذریم که در مورد همین ترجمه فارسی خودشکوفا هم من ایراد دارم و فکر می کنم ترجمه مناسبی نیست !

این دوست و همکار ما جناب ونوش .... دیروز اس داده که این عبارت رو ترجمه کن

Socially copssionate possessing humanity

 اولا اون کلمه دوم رو هر چی گشتم تو هیچ دیکشنری پیدا نکردم اینطور مواقع باید شک کنید که املای کلمه ممکنه اشتباه باشه یا یه حرفش کم و زیاد شده باشه ... ( هر چند این روزها موتورهای جستجویی مثه گوگل خودشون املای درست رو به شما ارائه میدن ولی گاهی به گوگل دسترسی نیست و گاهی هم گوگل کلماتی که میده یه چیز دیگه است و قابل اعتما نیست. حتی ورد word هم املای درست کلمه رو ارائه میده ... این روزها خیلی امکانات خوب شده و با این همه امکانات دشواری های ترجمه خیلی کمتر شده ولی بازم وجود داره ...

این بود که چیزی که من معنی کردم اینطور از آب در اومد که طبیعتا درست نبود :

شور و هیجانات مشترک اجتماعی انسانیت رو تسخیر کرده !

البته دنبالش گفتم که باید این توی متن دیده بشه و ترجمه جدا از متن می تونه اشتباه باشه

Socially compassionate - possessing humanity

چون copssionate رو بصورت co-passionate از هم جدا کردم و اون خط فاصله ای هم بین دو تو کلمه اول و دو تا کلمه آخر رو که گذاشته بود ندیدم و فکر کردم همش یه عبارته در حالیکه بعدا که باهاش تماس گرفتم معلوم شد:

1. منظور copssionate همون compassionate بوده

2. بین دو کلمه اول و دو کلمه بعدی خط فاصله بوده و اینا دو عبارت جدا از هم هستن !

3. بعدش مشخص شد که این دو تا  از ویژگی های افراد خودشکوفا self actualization    است!

   و وقتی اینا مشخص شد من معانی دقیق کلمات رو با توجه به مفهوم پیدا کردم به این شکل :

    

   Socially compassionate

   Socially = درمعاشرت از نظر موازین اجتماعی (قید)

   Compassionate= دلسوز دل رحم (این چیزیه که دیکشنری فارسی معاصر نوشته) ولی وقتی به آکسفورد رجوع کنید توضیح بهتری داده اونجا نوشته: کسی که با مردمی که رنج می برند حس همدردی می کنه .

   پس معنی کلی این عبارت Socially compassionate

   میشه : داشتن همدردی اجتماعی ( یعنی کسی که نسبت به درد و رنج های  سایر افراد اجتماع ابراز همدردی می کنه ... ) و چه خصلت خوبی ... الکی نیست که به این آدما میگن خودشکوفا ! و کاش دست کم شمار زیادی از افراد جامعه به اون مرحله خودشکوفایی رسیده بودن

   Possessing humanity

    

   Possessing = برخورداری

   Humanity = انسانیت

   و روی هم میشه :

    

   انسان بودن- دارای ویژگی های انسانی

    

   حالا اینکه چرا این مشکل پیش اومد :

• اولاً املای کلمه اشتباه بود

• بین دو عبارت خط فاصله بود

• اصلا گفته نشده بود که این متن مربوط به چیه اگه از همون اول گفته بودن اینا دو تا از ویژگی های افراد خودشکوفاست ... خب من چنین اشتباهی رو در ترجمه نمی کردم که چنان معنی پرتی رو ترجمه کنم !

   

  به همین جهت به همه کسانی که قصد ترجمه کردن متون انگلیسی ( یا هر زبانی ) بویژه اگه اون متن علمی و دانشگاهی باشه  را دارند توصیه می کنم

1. جمله و کلمه رو در کل متن ببینند و ترجمه کنند

2. دقت کنند املای کلمه درست باشه .

3. دقت کنید که کلمه قید است صفت است اسم است ؟ چیه ؟ این خیلی مهمه

4. اگه معنی کلمه رو در فرهنگ لغت های ( دیشکنری هاِ) فارسی پیدا نکردن به فرهنگ های معتبر مثه آکسفورد و وبستر مراجعه کنن

5. اگه اینترنت در دسترس تون هست بهتره عین واژه رو روی مترجم گوگل سرچ کنین .. معانی متنوع و گوناگونی به شما میده و در وقت هم خیلی صرفه جویی میشه ... ( هر چند گاهی ترجمه های گوگل بقدری پرت و گمراه کننده است که اساساً با معنی اصلی فاصله زیادی داره)

6. ترجمه باید همواره روان باشه بطوریکه مشخص نشه که ترجمه است گاهی واقعاً لازمه که ترجمه تحت الفظی رو کنار بذاریم و ترجمه محتوایی رو انجام بدیم . چون در ترجمه و بویژه ترجمه علمی و فنی چیزی که خیلی اهمیت داره انتقال مفهوم و معنیه ...

    

   ...............محمد توکلی 8 اردیبهشت ماه 1396 ممکو